Przeprowadzony przez: Jan Surman
Wywiad z: Prof. Wojciech Gasparski (10. 10. 1936 – 18. 5. 2022)
22. 04. 2022 online
Transkrypcja: Natálie Rejková; edycja Jan Surman
Uwaga: Z powodu śmierci prof. Gasparskiego wywiad nie mógł zostać końcowo wyedytowany.
Profesor Wojciech Gasparski w rozmowie z Janem Surmanem opowiada o swojej drodze naukowej, która zaczęła się od fascynacji prakseologią Kotarbińskiego i przeniosła go z Politechniki Śląskiej do Polskiej Akademii Nauk. Wspomina, że techniczne studia wybrał, aby uniknąć zideologizowanej humanistyki, ale humanistyczne nastawienie skłoniło go ku prakseologii i doktoratowi u prof. Zieleniewskiego. Ważną częścią jego kariery była współpraca międzynarodowa, zwłaszcza z Ladislavem Tondlem z Pragi, z którym łączyły go nie tylko relacje zawodowe, ale i przyjacielskie – odwiedzali się w domach i wspierali w trudnych momentach. Gasparski odegrał rolę w umożliwieniu Tondlowi wyjazdów po podpisaniu przez niego manifestu politycznego, organizując konferencje, które otworzyły dla niego paszport. Wspomina także dramatyczny wypadek samochodowy Tondla i jego powrót do pracy mimo obrażeń. Kontakty z czeskimi kolegami były intensywne do lat 80., ale miały raczej charakter indywidualny niż instytucjonalny – wspólnych projektów badawczych nie realizowano, ograniczano się do udziału w konferencjach i publikacjach. Po 1989 roku, wraz z transformacją, jego zainteresowania przesunęły się ku etyce biznesu, a więzi z Czechami pozostały głównie towarzyskie. Porozumiewali się z Tondlem w mieszance polskiego i czeskiego, wspierając się angielskim, co Gasparski traktował jako naturalne. Cała opowieść ukazuje, że kluczową wartością w jego doświadczeniu były osobiste więzi i przyjaźnie, które podtrzymywały współpracę naukową ponad politycznymi podziałami.