Czechosłowacko-polskie sieci akademickie podczas Zimnej Wojny między wielką polityką i strategiami indywidualnymi
Śledzimy polsko-czeskie kontakty w latach 1945–1989 wśród badaczy nauk przyrodniczych i społecznych. W razie możliwości kontaktujemy się z nimi lub ich uczniami i prowadzimy wywiady. Przyglądamy się kontekstom powstawania relacji, ich stabilizacji i skutkom, jakie transfery wiedzy wywołały. Nie chodzi tylko o wymiany między Polską i Czechosłowacją, ale także o to, jak ogólnie zorganizowane były sfery akademickie w bloku wschodnim oraz w jakim stopniu wpływ na nie miał ZSRR.
Cele projektu
Rekonstrukcja czechosłowacko-polskich sieci naukowych w okresie Zimnej wojny
Prześledzenie efektów reorganizacji geopolitycznej w drugiej połowie XX w. w sferze kontaktów i sieci naukowych
Odtworzenie pamięci historii nauki za pomocą wywiadów z świadkami historii
Pytania
Jaki wpływ miała reorganizacja nauki na indywidualne strategie pracowników akademickich?
Czym różniły się kontakty w ramach bloku wschodniego od współpracy z Zachodem?
Jak wygłądał transfer wiedzy do krajów trzeciego świata?
W jaki sposób Żelazna kurtyna wpłynęła na zamykanie się badaczy wewnętrz nauk narodowych?
Hipotezy
Heterogenia i wielojęzyczność, wywodzące się ze starych czasów imperialnych, istniały także w czasach socjalizmu państwowego, aczkolwiek przemówienia oficjalne tego nie przyznawały. Ta tradycja niosła ze sobą również doświadczenie mobilności i wzajemnego połączenia wiedzy (z tego powodu stosujemy pojęcie entanglements).
Kontakty międzynarodowe okresu zimnej wojny znacznie lepiej jest badać oddolnie i „od spodu”, niż zaczynać od narzuconych norm politycznych. Dlatego chcemy pokazać, że istniało wiele tworzonych i cenionych przez naukowców kontaktów, traktowanych jako niezbędny aspekt pracy naukowej, często poza oficjalnymi, zalecanymi kanałami wymiany między uczelniami czy akademiami nauk.
Bilateralny projekt OPUS LAP 20 jest finansowany przez Narodowe Centrum Nauki (nr 2020/39/I/HS3/03589) oraz przez agencję Grantová agentura České republiky (nr 21-45624L). Link do opisu projektu: https://projekty.ncn.gov.pl/index.php?projekt_id=502194