Rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego jest pamiątką na męstwo zamordowanych i ocalałych, zarówno powstańców jak i ludności cywilnej. Oprócz czcigodnego upamiętnienia, każda rocznica służy również medialnej prezentacji własnych sądów na temat wojny, samoobrony i sprawiedliwej walki. Niestety wielu dziennikarzy podchodzi do tematu bez krytyki historycznej i często uwzględnia świadków powstania w swoim interesie (por. wywiad z Czesławem Lewandowskim, Onet 2024).
Jeśli naoczni świadkowie powtarzają swoje zeznania po raz kolejny, łatwo zaczynają dostosowywać swoją narrację. Obowiązkiem dziennikarza jest jednak słuchać, a nie narzucać własne poglądy. Psychologowie i badacze/badaczki historii mówionej przestrzegają przed niekontrolowanym, powtarzającym się wciąganiem powstańców w doświadczenie traumy. Niestety to właśnie z okazji rocznicy robią niektórzy dziennikarze.
Jaki jest cel tego wstępu? Niniejszym udostępniamy fragment wywiadu z profesorem matematyki Zbigniewem Semadenim (ur. 1934), którego rodzinę dotknęło właśnie Powstanie Warszawskie. Bowiem nagrał już profesor swoje wspomnienia na powstanie dla Muzeum Powstania Warszawskiego, chcieliśmy się skupić zwłaszcza na jego edukacji matematycznej, karierze akademickiej oraz kontaktach zagranicznych. Semadeni jednak uznał za ważne, aby najpierw przypomnieć losy swojej rodziny. Biorąc pod uwagę emocje, jakie budzą wspomnienia, zaproponowaliśmy profesorowi kontynuację wywiadu następnego dnia, przechodząc w ten sposób na inny temat. Rozmówca następnie opisywał, jak po powstaniu jego matka dzielnie zarabiała na życie oraz jak strategicznie przeniosła swoją działalność dentystki poza Warszawę i w ten sposób unikła prześladowaniom członków AK. Więź z jedynym synem – Zbigniewem Semadenim, który z nią pozostał, była mocna jeszcze podczas jego studiów fizyki i matematyki w Poznaniu. Dopiero podczas trzeciego dnia wywiadu Zbigniew Semadeni w pełni opowiedział o swoim zawodzie matematyka.