Autor: Tomáš W. Pavlíček
Rozmówca: Prof. RNDr. Jaroslav Kurzweil, DrSc., dr. h. c. (1926–2022)
7. 2. 2017 Praha, mieszkanie narratora
2020/2021 konsultacje telefoniczne podczas pandemii COVID-19
Znany czeski matematyk, który sformułował całkę Henstocka-Kurzweila, podczas studiów doktoranckich przebywał na stypendium w Polsce. W jednej z laudacji wymieniono Poznań i prof. Władysława Orlicza. Jednak jego wpływ na Kurzweila i inne konteksty nie zostały udokumentowane, zanim profesor je wytłumaczył w wywiadzie. Zacytował również nieformalną ocenę warszawskich matematyków dokonaną przez Marcella Starka w 1953 roku (zob. nadgłówek).
W analizie wywiadu zastosowano metodę świadomości pokoleniowej i przynależności rówieśniczej. Znaczenie nauczycieli, propozycja tematów prac studenckich oraz możliwości kariery naukowej pokazują cechy generalne dla całej jednostki pokoleniowej naukowców po II wojnie światowej. Celem wywiadu było zbadanie, w jaki sposób doświadczenie historycznych punktów zwrotnych wpłynęło na postawy matematyków i w jakim stopniu doświadczenia zdobyte za granicą można było przenieść na organizację instytutów, konferencji i życia naukowego w Czechosłowacji. Wkład wyników naukowych Kurzweila jest zatem osadzony w szerszym kontekście, który częściowo przyczynia się również do pracy i sławy społeczności naukowej. Ważne jest spostrzeżenie prof. Kurzweila o zaskakująco dużej roli zbiegów okoliczności w rozwoju jego kariery i współpracy naukowej.
Konsultacje telefoniczne z prof. Kurzweilem pozwoliły na uzupełnienie danych dotyczących stażu w Polsce, prześledzenie kontaktów z najmłodszymi uczniami W. Orlicza z poznańskiej szkoły analizy funkcjonalnej oraz sformułowanie tezy bilateralnych badań nad obiegiem wiedzy (entanglements). Dzięki zgodzie córki J. Kurzweila udostępnione zostały zdjęcia z rodzinnego archiwum. Zobacz powiązane wyniki:
KULAWIAKOVÁ, Barbora – PAVLÍČEK, Tomáš W. The Training of the Czech Mathematician Jaroslav Kurzweil with Władysław Orlicz in Poland, Antiquitates Mathematicae, Vol. 15 (2021), nr 2, 181–206 (DOI: 10.14708/am.v15i1.7078)
PAVLÍČEK, Tomáš W. Ninety-five years of Jaroslav Kurzweil, Mathematica Bohemica, Vol. 146 (2021), nr 2, 115–120 (DOI: 10.21136/MB.2021.0045-21)
PAVLÍČEK, Tomáš W. Rozhovor s prof. Jaroslavem Kurzweilem, Pokroky matematiky, fyziky a astronomie, Vol. 65 (2020), nr 2, 90–117.